Temas

 

WEBQUESTS [realiza unha webquest]

Son un tipo de actividade de aprendizaxe que se leva a cabo con recursos que se atopan en Internet. O seu obxectivo fundamental é conseguir que o alumnado use o tempo na rede dun xeito correcto, investigando, seleccionando e analizando información para mellorar a súa comprensión dun tema. Pretende rentabilizar o tempo dos alumnos e alumnas centrandose no uso da información e non na súa busca e reforzar os procesos intelectuais de análise, síntese e evaluación.

Unha webquest está composta por seis partes esenciais: Escenario, Tarefa, Proceso, Recursos, Avaliación e Producto.

O Escenario:
Establece o contexto que definirá todo o proceso e a pregunta esencial que se terá que contestar. Sitúa aos estudiantes nun un papel (rol) a partir do que deberán tomas decisións, resolver problemas. Esta forma de presentación da actividade provén das estratexias que se establecen non xogos interactivos. O escenario deberá estar conformado de forma que actúe como un “gancho” para introducir ao estudiante no problema. É moi importante que a pregunta esencial estea integrada no escenario de forma que o contexto non se converta nun pretexto puramente estético. Tamén é preferible que se propoña explicitamente para que o alumno ou alumna saiba exactamente que ten que respostar. A pregunta esencial debe estar encamiñada a producir ou deseñar algunha acción ou á toma dunha decisión.

A Tarefa

A parte fundamental é a tarefa porque define a Webquest, mantén o interese do estudiante incrementando deste xeito a súa comprensión do tema, e limita o uso das webquest a traballos de aprendizaxe significativa. A tarefa constitúe a parte máis importante dunha WebQuest. Oferta a meta e o enfoque e concreta as intencións curriculares do deseñador. Una tarefa ben deseñada aumenta o atractivo do traballo e o pensamiento creativo. Desde 1995, os profesores estiveron adaptando o modelo da WebQuest aos seus escenarios e necesidades, desta experiencia xurdiu unha taxonomía e descripción de formatos de tarefa que permiten suxerir formas de optimizar tarefas. Segundo esto as tarefas poderán ser:

  • Tarefas de repetición: o único que se pide aos estudiantes é que absorban algún tipo de información e que demostren tela entendido. Os resultados desta investigación son fáciles de conseguir e non xeran moito avance na práctica educativa, pero poden ofrecer unha introducción fácil ao uso da rede. Para facer máis eficientes dende un punto de vista educativo estas tarefas deben incluir: a) a necesidade de usar un vocabulario e un formato de investigación diferente do que meramente se le na rede. b) Unha marxe flexible e importante sobre os resultados da investigación do alumnado e sobre a forma de organización do traballo. c) a elaboración do traballo baseada na potenciación de habilidades procedimentais (resumos, abstraccións....)
  • Tarefas de recopilación: consisten en buscar información na Rede para o tratamento dun tema importante e poñela nun formato común. Debe ser un requisito imprescindible certo grao de elaboración do material recopilado por parte do alumnado e a elaboración dun traballo de exposición do mesmo. Por exemplo podería ser unha elaboración de recursos para a organización dunha exposición virtual respecto dun tema. Para que a través desta tarefas se dea verdadeira aprendizaxe debénse manter as seguintes normas: a) a necesidade de que os estudiantes fagan patentes os criterios utilizados á hora de recopilar a información, b) que o formato e organización da información sexa unha elaboración do propio alumnado. Que os recursos aportados sexan relativos a fontes diferentes e teorías independentes entre sí a fin de potenciar a capacidade de relación e integración de contidos.
  • Tarefas de misterio: Plantexan a busca da solución dun enigma. Require para que sexa un proxecto de verdadeiro aprendizaxe elaborar un enigma que non se poida resolver accedendo a un único recurso o que implicará a agrupación da información interrelacionando varias fontes e plantexando pistas falsas que deban ir eliminandose a través de exames detidos.
  • Tarefas periodísticas: Usar un evento para logar a aprendizaxe duns contidos relacionados e encargando ao alumnado a tarefa de recoller toda a información pertinente ao redor do evento para construir un informe de opinión ao respecto. Unha tarefa deste tipo debe ter como requisitos: a) a utilización de múltiples versións do evento, b) a incorporación das opinións diverxentes sobre o mesmo c) a ampliación da información usando fontes teóricas de información d) o examen dos propios prexuizos e a valoración dos prexuízos implícitos nas fontes de información.
  • Tarefas de construcción de consenso: Requiren que se articulen e acomoden na medida do posible diferentes puntos de vista sobre unha situación histórica e/ou actual. Para que unha tarefa deste tipo funcione correctamente debe: a) Basearse en diferencias de opinión auténticas, expresadas na realidade, fora da clase. B) Non debe ser un mero xogo de simulación c) Rematar cun informe sobre os resultados dirixido a unha audiencia real como xeito de resolver o conflito de opinións.
  • Tarefas de persuasión: solicitan aos estudiantes desenrolar unha argumentación convincente baseada na aprendizaxe de determinados contidos. Deben ter un momento teórico e un momento de construcción de argumentos e rematar cunha presentación final da argumentación. As tarefas de persuasión ás veces combinanse con tareas de construcción de consenso. A diferencia fundamental entre ambas está en nas primeiras os estudiantes traballan para convencer a unha audiencia externa sobre un punto de vista determinado, e nas segundas para buscar os puntos de coincidencia necesarios para construir un consenso.

[arriba]

O proceso

Describe todos os pasos que o estudiante terá que dar para levar a cabo a tarefa, coa maior precisión posible, aínda que deixando espacio á creatividade persoal. O proceso será tanto mellor canto máis adaptado estea á tarefa e ao escenario, sen perder de vista o que queremos que o alumnado aprenda no proceso.

A avaliación

Consiste na descrición dos criterios de avaliación cos que se vai medir o producto. É importante que sexa o máis precisa e clara posible, que non conteña criterios alleos ao que se pide no desenvolvemento do proceso. A avaliación é a parte distintiva dunha boa webquest, porque para que o traballo sexa verdadeiramente constructivo estes criterios deben ser coñecidos polo alumnado previamente á realización do traballo. En Internet pódense atopar "rúbricas" para levar a cabo esta avaliación.

O Producto:
Consiste na descrición do que os alumnos e alumnas teñen que facer para respostar a cuestión esencial. O exercicio debe atender aos seguintes criterios:

  • Debe requirir que os estudiantes demostren comprensión
  • Debe incluír algunha forma de avaliación que permita ao profesorado valorar esa comprensión
  • Debe permitir que os estudiantes desenvolvan novas formas de ollar o problema e promover así a construcción do coñecemento (se non se cumpre esta condición entón a actividade será só unha folla de traballo publicada dixitalmente e non unha verdadeira actividade de investigación).
  • Debe promover a execución de documentos real e acorde co o papel (rol) que se adxudicou ao estudiante no escenario. Por exemplo, se o escenario pedía que o estudiante se convertera nun periodista o produto deberá ser a publicación dun artigo periodístico.

Tipos de Webquests:

  • A curto prazo: o seu obxectivo é a integración do coñecemento dun determinado contido nunha materia e deseñase para ser rematado nun período entre unha e tres clases.
  • A longo prazo: Deseñanse para realizarse nunha semana ou nun mes de clase. Conleva maior número de tarefas e máis elaboradas, culminando cunha presentación a través dunha ferramenta informática (paxina web, Power Point, Weblogs...)
  • Miniquests: Webquests reducidas só a tres pasos: Escenario, Tarefa e Producto. Pensadas para realizarse completas no transcurso dunha clase de 50 minutos [Diferencias entre webquest e miniquest]

As potencialidades didácticas deste tipo de traballos son moi interesantes porque permiten:

Non centrar a actividade docente na aula tradicional.
Educa nas destrezas para o tratamento da información a nivel escrito, oral e mesmo icónico.
Transforma ao alumnado en co-educadores e creadores de información.
Potencia as habilidades comunicativas.
Potencia o traballo colaborativo, dentro e fora da aula.
Pon en valor o papel do mestre como orientador.

[arriba]

Enlaces

Páginas de Bernie Dodge sobre WebQuest:

Otras direcciones web útiles:

Exemplos

[arriba]